محمد مهدى فقيه بحر العلوم

14

مزارات فرزندان بلا فصل ائمه ( ع ) در عراق ( فارسى )

فرزندى به نام ابراهيم ، نداشته است . « 1 » به هرحال ، زيارتگاهى است كه توجه مردم به آن ، زياد است . شايد يكى از نوادگان امام حسن ( ع ) ، در اين مكان آرميده باشد كه سلسله واسطه‌هاى آن در بيان ، حذف شده است . 3 . ابراهيم فرزند امام جعفر صادق ( ع ) / موصل / خارج از قلعه اين زيارتگاه ، به امامزاده‌اى به نام « ابراهيم مجاب » ، فرزند امام جعفر صادق ( ع ) منسوب است . حال آنكه مىدانيم ميان امامزادگان و نوادگان امامان ، تنها ابراهيم ، فرزند محمد عابد ، فرزند امام موسى كاظم ( ع ) ، ملقب به « مجاب » بوده است و از سوى ديگر ، مورخان و علماى انساب ، فرزندى به نام ابراهيم ، براى امام جعفر صادق ( ع ) ، ذكر نكرده‌اند . بنابراين انتساب اين بقعه ، به امامزاده‌اى كه وجود خارجى ندارد ، صحيح به نظر نمىرسد . به عقيده سعيد ديوه‌جى و با استناد به كتيبه‌هاى موجود در اين بنا ، اين زيارتگاه در اصل ، مسجد و مقبره « ابراهيم مهرانى جرّاحى » و همسرش ، حسنه خاتون ، دختر قرابلى بوده است كه بعدها بدرالدين لؤلؤ ، ساختمان آن را بازسازى كرده و به ابراهيم مجاب ، فرزند امام جعفر صادق ( ع ) ، منسوب نموده است . ابراهيم جرّاحى ، حاكم قلعه جرّاحيه ، از توابع موصل و از هواداران « عدى بن مسافر هكارى » ، مؤسس طريقه عدويه بوده است كه بعدها به فرقه يزيديه ، تبديل شد . او ، اين مسجد و مقبره را در سال 498 ه - . ق ، ساخت و پس از مرگ ، در آن به خاك سپرده شد . « 2 »

--> ( 1 ) . مناهل الضرب ، صص 89 و 90 . ( 2 ) . الموصل فى العهد الاتابكى ، ص 159 .